NEW EUROPE: Edi Rama i Shqipërisë prishet me BE

Botuar sot në revistën NEW EUROPE

Njëherë e një kohë, Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama përdori për të kultivuar imazhin e një politikani-artist që u arriti tu bëj përshtypje të mëdhenjve të politikës botërore duke dalë me atlete në samitet e tyre. Rama sillej sikur ishte i besuari i kancelares gjermane Angela Merkel në Ballkan dhe gjithashtu dëgjohej nga Presidenti francez Emmanuel Macron. Në këtë mënyrë ai ndërtoi me kujdes një imazh që ai kishte ne mbështetje komunitetin ndërkombëtar, pa marrë parasysh çfarë bënte brenda vendit të tij.

Përhapja e këtij imazhi nga një rrjet ndërkombëtar i kolegëve socialistë, lobistëve të paguar, miqve personalë dhe mediave të ndryshme mbytën zërat e shumë të tjerëve në Tiranë, që shihnin aty një realitet krejt të ndryshëm. Raportet e këtyre vëzhguesve të arbitraritetit, korrupsionit të nivelit të lartë si dhe bashkëpunimi me botën e nëndheshme u krahasuan shumë me pamjen rozë të pikturuar në raportet e progresit nga ish mësuese feje të politikës së jashtme të Komisionit Evropian dhe shoqja socialiste, Federica Mogherini, dhe në përgjithësi të larguar tashmë nga pushteti.

Mjerisht, asgjë nga këto nuk i solli Shqipërisë hapjen e lakmuar të bisedimeve të pranimit. Shtetet anëtare të BE, të vetëdijshme për problemet brenda Komisionit Evropian, vendosën më shumë se një duzinë kushtesh për t’u përmbushur para bisedimeve. Ato kanë kontrolluar vetë zbatimin e tyre përmes ambasadave të tyre. Rama përsëri tallet me BE duke mohuar publikisht ekzistencën e këtyre kushteve. Kjo, megjithatë, nuk mund të zgjaste shumë gjatë. Ndër mashtrimet e fundit të Ramës ishin shkelja e një marrëveshje me opozitën, BE-në dhe SH.B.A-të, më 5 qershor me të cilën synohej që të arrihet të mbahen zgjedhje të rregullta dhe të ketë stabilitet pas tyre tyre. Çuditërisht, Rama ndryshoi pikëpamje papritur dhe në tetor ndryshoi në mënyrë të njëanshme Kodin Zgjedhor duke hequr koalicionet parazgjedhore. Qëllimi i tij i dukshëm ishte të shkelte aleancën e opozitës, e cila përbëhet nga shumë parti.

Presidenti Ilir Meta, i cili ka pasur një marrëdhënie të tensionuar me Ramën gjatë dy viteve të fundit, e ktheu ligjin përsëri në parlament dhe gjithashtu referoi ndryshimet në Komisionin e Venecias, një organ i shquar i juristëve nga Këshilli i Evropës, duke pretenduar shkelje të kushtetutës dhe normat evropiane (Shqipëria është ende pa një Gjykatë Kushtetuese pas një reforme të gabuar në drejtësi).

Kjo do të kishte qenë një déjà vu nëse Komisioneri aktual i Zgjerimit, Oliver Varhelyi, do të thyente trashëgiminë e Komisionit të tij për të mbyllur një sy para shkeljeve të ndryshme demokratike, dhe në disa raste, madje edhe duke i justifikuar ato. Ai i bëri thirrje Ramës më 26 tetor për të kërkuar që votimi të shtyhej deri në fillim të dhjetorit kur Komisioni i Venecias do të kishte botuar mendimin e tij mbi çështjen.

Rama e refuzoi kategorikisht këtë kërkesë. Varhelyi shkoi në Twitter për të thënë se ai kishte besim “se Komisioni i Venecias do të sigurojë këshilla të shpejta për palët e interesuara shqiptare për zbatimin e Ndryshimeve Kushtetuese të 30 korrikut. Parlamenti duhet të konsideronte rivotimin dhe të marrte parasysh këtë këshillë ndërsa priten me padurim zgjedhje të lira dhe të drejta në prill 2021.

Varhelyi përsëriti të njëjtin pretendim të nesërmen. Parlamenti Evropian, i cili kishte lëshuar një deklaratë ndër-partiake në korrik duke paralajmëruar Ramën që të mos prishte marrëveshjen me opozitën, mbështeti haptazi komisionerin Varhelyi. Disa eurodeputetë lëshuan deklarata përfshirë edhe kryetarin e Komitetit të Punëve të Jashtme David McAllister, që kryeministri të priste Komisionin e Venecias në mënyrë që të shmangej polarizimini i mëtejshëm dhe të mos rrezikonte hapat e ardhshëm të integrimit në BE.

Eurodeputetët iu drejtuan Ramës me një letër të hapur të ashpër duke i kërkuar që “të vendosë së pari interesat e demokracisë shqiptare dhe perspektivën e saj evropiane dhe të përmbahej nga votimi i ndryshimeve në parlament derisa të flasë Komisioni i Venecias”.

Ata shprehën shqetësim në lidhje me prishjen e marrëveshjes me opozitën dhe përpjekjen e Ramës për të fituar një avantazh në shpërndarjen e vendeve në parlamentin e ri.

Ata theksuan se refuzimi i këshillës së komisionerit Varhelyi mund të çojë në shkëputje nga Maqedonia e që po lëviz më shpejt drejt BE-së.

Kjo breshëri verbale nuk e pengoi Ramën duke djegur urat me Brukselin. Rama nuk mund të pretendojë të jetë perandori i veshur mirë ndërsa është lakuriq. Ai tashmë është i ekspozuar, si brenda ashtu edhe ndërkombëtarisht.